Wetshistoriek

Vervangen bij de grondwetsherziening van 6 januari 2014 (BS 31 januari 2014).

Lees meer

Parlementaire voorbereiding

Parlementaire voorbereiding van de wijzigingen aangebracht bij de herziening van artikel 69 van de Grondwet van 6 januari 2014

Voorstel tot herziening van artikel 69 van de Grondwet, Parl. St. Senaat 2011-2012, nr. 5-1726/1

Blz. 1:

"Dit voorstel tot herziening van de Grondwet moet samen worden gelezen met de andere hiermee gelijktijdig in het Parlement ingediende voorstellen tot herziening van de artikelen 43, 44, 46, 56, 57, 64, 67, 68, 70, 71, 72, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 100, 119 en 167 van de Grondwet (Stukken Senaat, nrs. 5-1720/1; 5-1721/1; 5-1722/1; 5-1731/1; 5-1732/1; 5-1723/1; 5-1724/1; 5-1725/1; 5-1727/1; 5-1728/1; 5-1729/1; 5-1734/1; 5-1737/1; 5-1738/1; 1735/1; 5-1736/1; 5-1739/1; 5-1740/1; 5-1741/1; 5-1742/1; 5-1733/1; 5-1730/1; 5-1743/1). De toelichting bij het voorstel tot herziening van artikel 43 (Stuk Senaat, nr. 5-1720/1) geeft een overzicht van de gehele hervorming van het tweekamerstelsel.

Overeenkomstig de verklaring tot herziening van de Grondwet van 7 mei 2010 (Belgisch Staatsblad 7 mei 2010) en het punt 4° van de overgangsbepaling die werd toegevoegd aan artikel 195 van de Grondwet bij de herziening van dat artikel van 29 maart 2012 (Belgisch Staatsblad 6 april 2012, ed. 2), is artikel 69 van de Grondwet voor herziening vatbaar.

Artikel 69 van de Grondwet bepaalt de verkiesbaarheidsvoorwaarden voor de Senaat.

In de eerste plaats heeft de wijziging van de samenstelling van de Senaat tot gevolg dat er geen rechtstreeks gekozen senatoren meer zullen zetelen in de Senaat. De terminologie van artikel 69 van de Grondwet dient dus aan deze situatie te worden aangepast.

Verder voorziet artikel 69, 3°, van de Grondwet thans dat men minstens eenentwintig jaar moet zijn om verkiesbaar te zijn voor de Senaat. Bij de hervorming van de Senaat in 1993 werd de leeftijd om te kunnen worden verkozen in de Senaat en in de toenmalige Raden geüniformiseerd. In 2004 werd echter de leeftijd om verkozen te kunnen worden in de Gemeenschaps- en Gewestparlementen verlaagd van eenentwintig jaar naar achttien jaarBijzondere wet van 2 maart 2004 houdende verschillende wijzigingen van de kieswetgeving, Belgisch Staatsblad 26 maart 2004 en Wet van 2 maart 2004 houdende verschillende wijzigingen van de kieswetgeving, Belgisch Staatsblad 26 maart 2004.. Overeenkomstig artikel 24bis van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, artikel 12 van de bijzondere wet van 12 januari 1989 met betrekking tot de Brusselse instellingen en artikel 5 van de wet van 6 juli 1990 tot regeling van de wijze waarop het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap wordt verkozen, moet men slechts achttien jaar zijn om rechtstreeks te kunnen worden verkozen in een Gemeenschaps- of Gewestparlement.

Omdat de deelstaatsenatoren hun mandaat in de Senaat combineren met een mandaat als Gemeenschaps- of Gewestparlementslid, is het aangewezen om de leeftijd voor de verkiesbaarheid in de Senaat te verlagen naar achttien jaar.

Deze bepaling zal in werking treden op de dag van de verkiezingen van de Gemeenschaps- en Gewestparlementen in 2014, zoals het geval is voor de gehele hervorming van de Senaat.

VOORSTEL

Enig artikel

Artikel 69 van de Grondwet wordt vervangen als volgt :

« Art. 69

Om tot senator aangewezen te kunnen worden moet men :

1° Belg zijn;

2° het genot hebben van de burgerlijke en politieke rechten;

3° de volle leeftijd van achttien jaar hebben bereikt;

4° zijn woonplaats hebben in België.

Overgangsbepaling

Dit artikel treedt in werking op de dag van de verkiezingen met het oog op de algehele vernieuwing van de Gemeenschaps- en Gewestparlementen in 2014. Tot die dag blijven de volgende bepalingen van toepassing :

Om tot senator gekozen of aangewezen te kunnen worden moet men :

1° Belg zijn;

2° het genot hebben van de burgerlijke en politieke rechten;

3° de volle leeftijd van eenentwintig jaar hebben bereikt;

4° zijn woonplaats hebben in België. "

Lees meer

Verslag namens de commissie voor de Institutionele Aangelegenheden, Parl. St. Senaat 2013-2014, 5-1720/3

II. TOELICHTING BIJ DE VOORSTELLEN TOT HERZIENING VAN DE GRONDWET MET HET OOG OP DE HERVORMING VAN DE SENAAT EN HET TWEEKAMERSTELSEL

Blz. 7:

"Uiteenzetting van de heer Anciaux over de gehele hervorming van de Senaat

Het Institutioneel Akkoord voor de zesde staatshervorming van 11 oktober 2011 bepaalt dat de Senaat zal worden aangepast aan de nieuwe staatsstructuur. Bij de verkiezingen voor de Gemeenschaps- en de Gewestparlementen in 2014 zal de Senaat worden omgevormd tot een kamer van de deelstaten.

Opgericht in 1831 als tegengewicht voor de Kamer van volksvertegenwoordigers, is de Senaat doorheen de jaren gedemocratiseerd door de wijziging van de verkiesbaarheidsvoorwaarden en de regels met betrekking tot het stemrecht.

In 1993 werd de Senaat aangepast aan de structuur van de Federale Staat, waarbij niet alleen de samenstelling maar ook de specificiteit van de Senaat opnieuw werd uitgetekend. Deze hervorming paste binnen de « voltooiing van de federale staatsstructuur.

Sedertdien wordt vanuit meerdere hoeken gepleit voor een grondige hervorming van de Senaat, die deze instelling zou omvormen tot de Senaat van de deelstaten. Het realiseren van deze omvorming is het doel van de voorgestelde hervorming.

De doelstelling van de voorgestelde hervorming van de Senaat is het waarborgen van de inspraak van de deelstaatparlementen in de fundamentele organisatie en werking van de Federale Staat alsook het creëren van een ware ontmoetingsplaats voor de Gemeenschaps-en Gewestparlementen.

Deze doelstelling weerspiegelt zich zowel in de samenstelling als in de bevoegdheden van de hervormde instelling."

Blz. 20:

"7. Voorstel tot herziening van artikel 69 van de Grondwet (van mevrouw Freya Piryns, de heren Philippe Mahoux, Bert Anciaux, Bart Tommelein, Dirk Claes, Marcel Cheron en Francis Delpérée en mevrouw Christine Defraigne); nr. 5-1726/1

Inleidende uiteenzetting door de heer Anciaux

Artikel 69 van de Grondwet bepaalt de verkiesbaarheidsvoorwaarden voor de Senaat.

In de eerste plaats heeft de wijziging van de samenstelling van de Senaat tot gevolg dat er geen rechtstreeks gekozen senatoren meer zullen zetelen in de Senaat. De terminologie van artikel 69 van de Grondwet dient dus aan die situatie te worden aangepast.

Omdat de deelstaatsenatoren hun mandaat in de Senaat combineren met een mandaat als Gemeenschaps- of Gewestparlementslid, is het daarnaast raadzaam om de leeftijd voor de verkiesbaarheid in de Senaat te verlagen naar achttien jaar."

[…]

IV. BESPREKING VAN DE VOORSTELLEN EN STEMMINGEN

Blz. 106:

"7. Voorstel tot herziening van artikel 69 van de Grondwet, nr. 5-1726/1

Amendement nr. 1 van de heer Laeremans

De heer Laeremans dient amendement nr. 1 in (stuk Senaat, nr. 5-1726/2) dat ertoe strekt artikel 69 van de Grondwet op te heffen vanaf de eerstkomende algehele vernieuwing van de Kamer van volksvertegenwoordigers. Zijn fractie is namelijk voorstander van een volledige afschaffing van de Senaat.

Stemmingen

Amendement nr. 1 van de heer Laeremans wordt verworpen met 11 stemmen tegen 1 stem, bij 3 onthoudingen.

Het enig artikel wordt aangenomen met 11 tegen 4 stemmen.”

Lees meer

Tekst aangenomen door de commissie voor de Institutionele Aangelegenheden, Parl. St. Senaat 2011-2012, 5-1726/4

“Enig artikel